Η ιδιωτική προϋπηρεσία, οι αναπληρωτές και η δικαιοσύνη που δεν μετριέται μόνο σε μόρια
Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν μάθει να μετρούν τον χρόνο όχι σε χρόνια, αλλά σε σχολικές χρονιές.
Για τους αναπληρωτές εκπαιδευτικούς, ο Σεπτέμβρης δεν είναι απλώς η αρχή μιας νέας σχολικής χρονιάς. Είναι η αναμονή ενός μηνύματος, η αγωνία μπροστά στην οθόνη και το ερώτημα: «Πού θα με στείλουν φέτος;»
Και ο Ιούνιος δεν είναι μόνο το τέλος των μαθημάτων. Είναι η επιστροφή της βαλίτσας στο σπίτι και μαζί της μια νέα αγωνία:
«Του χρόνου θα έχω δουλειά;»
Για χρόνια, χιλιάδες εκπαιδευτικοί μετακινούνται από τη μία άκρη της χώρας στην άλλη για να καλύψουν τις ανάγκες του δημόσιου σχολείου. Μια χρονιά σε νησί, την επόμενη σε ορεινό χωριό, μετά σε άλλη περιφέρεια. Άλλο σχολείο, άλλοι μαθητές, άλλος τόπος, άλλη ζωή.
Μαζί έρχονται ενοίκια, εισιτήρια, καύσιμα, δεύτερα σπίτια, απόσταση από την οικογένεια και μια μόνιμη αβεβαιότητα.
Δεν είναι μόνο η εργασία τους προσωρινή. Συχνά προσωρινή γίνεται και η ίδια τους η ζωή.
Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα έρχονται οι νέοι πίνακες της 2ΓΕ/2026 και μαζί τους ένα ζήτημα που αφορά χιλιάδες εκπαιδευτικούς: η προσμέτρηση της ιδιωτικής προϋπηρεσίας στην κατάταξη.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι εγγραφές με ιδιωτική προϋπηρεσία αποτελούν μικρό ποσοστό του συνόλου. Ωστόσο, η παρουσία της στις υψηλές θέσεις ορισμένων ειδικοτήτων είναι ιδιαίτερα έντονη. Ειδικά στους Φιλολόγους, η εικόνα αυτή προκαλεί εύλογα ερωτήματα για το πόσο μπορεί η νέα μοριοδότηση να επηρεάσει την κατάταξη και, τελικά, την πορεία προς τον διορισμό.
Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πόσοι έχουν ιδιωτική προϋπηρεσία.
Είναι πόσο αυτή επηρεάζει τη θέση τους στους πίνακες και πόσοι εκπαιδευτικοί με πολυετή υπηρεσία στο δημόσιο σχολείο βλέπουν τη θέση τους να μεταβάλλεται.
Αυτό χρειάζεται να αποτυπωθεί με πλήρη και διαφανή στοιχεία.
Δεν είναι επίθεση στους ιδιωτικούς εκπαιδευτικούς
Αυτό πρέπει να ειπωθεί καθαρά.
Ο ιδιωτικός εκπαιδευτικός δεν είναι ο εχθρός του αναπληρωτή. Δεν ευθύνεται για τις αποφάσεις της Πολιτείας και η προϋπηρεσία που απέκτησε αποτελεί πραγματική εκπαιδευτική εμπειρία.
Άλλο όμως η αναγνώριση μιας προϋπηρεσίας και άλλο η πολιτική επιλογή για το πόσο πρέπει αυτή να επηρεάζει έναν πίνακα διορισμού στο δημόσιο σχολείο.
Γιατί ο αναπληρωτής δεν συγκέντρωσε μόνο μόρια.
Πλήρωσε και ένα κόστος που δεν αποτυπώνεται εύκολα σε έναν πίνακα.
Πλήρωσε ενοίκια, μετακινήσεις, αποστάσεις. Πλήρωσε με την προσωπική και οικογενειακή του ζωή. Αναγκάστηκε να αφήσει τον τόπο του και να βρεθεί εκεί όπου υπήρχε ανάγκη.
Έμαθε να ζει με μια βαλίτσα και με το «ίσως του χρόνου».
Δεν είναι λοιπόν παράλογο να ζητά από την Πολιτεία να αναγνωρίσει όχι μόνο την προϋπηρεσία του, αλλά και τις ιδιαίτερες συνθήκες κάτω από τις οποίες την απέκτησε.
Η εμπειρία στην ιδιωτική εκπαίδευση είναι εμπειρία.
Η υπηρεσία όμως στο δημόσιο σχολείο είναι εμπειρία μέσα στο ίδιο το σύστημα στο οποίο ο εκπαιδευτικός καλείται να διοριστεί. Έχει διαφορετικές συνθήκες, διαφορετικές υποχρεώσεις και, στην περίπτωση του αναπληρωτή, μια ιδιαίτερη γεωγραφική, οικονομική και προσωπική επιβάρυνση.
Δεν σημαίνει ότι η μία εμπειρία είναι καλύτερη από την άλλη.
Σημαίνει ότι είναι διαφορετικές.
Και η δικαιοσύνη δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μετράμε τους πάντες με τον ίδιο χάρακα. Σημαίνει ότι αναγνωρίζουμε τις πραγματικές διαφορές των διαδρομών.
Το πραγματικό πρόβλημα είναι μεγαλύτερο από τους πίνακες
Όταν ένα σχολείο χρειάζεται εκπαιδευτικό για μία πραγματικά προσωρινή ανάγκη, ο αναπληρωτής είναι απαραίτητος.
Όταν όμως η ίδια ανάγκη επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο, επί πολλά χρόνια, τότε πρέπει να αναρωτηθούμε αν είναι πράγματι προσωρινή.
Το δημόσιο σχολείο χρειάζεται μόνιμους εκπαιδευτικούς.
Ο αναπληρωτής πρέπει να είναι πραγματικά αναπληρωτής όταν υπάρχει προσωρινή ανάγκη και όχι ένας εργαζόμενος που μπορεί να παραμένει για μια δεκαετία σε καθεστώς επαγγελματικής αναμονής.
Αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα.
Και δεν το λύνει ούτε η αλλαγή ενός συντελεστή ούτε ένας ακόμη γραπτός διαγωνισμός.
Ένας γραπτός διαγωνισμός δεν δημιουργεί οργανικές θέσεις. Δεν μειώνει τα ενοίκια. Δεν σταματά την εργασιακή περιπλάνηση. Δεν προσφέρει από μόνος του μόνιμη λύση στη στελέχωση των σχολείων.
Ένας εκπαιδευτικός που έχει σπουδάσει, επιμορφωθεί και υπηρετήσει επί χρόνια μέσα σε πραγματικές σχολικές τάξεις δεν είναι απαραίτητο να ξαναμπεί κάθε τόσο σε έναν εξεταστικό μαραθώνιο για να αποδείξει την αξία του.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι οι εκπαιδευτικοί εξετάζονται λίγο.
Το πρόβλημα είναι ότι το κράτος δεν έχει δημιουργήσει μια σταθερή και αξιόπιστη διαδρομή από την πολυετή αναπλήρωση στον μόνιμο διορισμό.
Και η Πολιτεία και ο συνδικαλισμός έχουν ευθύνη
Η κυβέρνηση δεν μπορεί να κρυφτεί πίσω από τους πίνακες του ΑΣΕΠ. Ο ΑΣΕΠ εφαρμόζει το θεσμικό πλαίσιο. Η Πολιτεία είναι εκείνη που το διαμορφώνει.
Αν η νέα μοριοδότηση δημιουργεί ανισορροπίες ή οδηγεί σε υποβάθμιση της πολυετούς δημόσιας υπηρεσίας, τότε η στάθμισή της πρέπει να εξεταστεί ξανά.
Όχι για να αδικηθεί ο ιδιωτικός εκπαιδευτικός.
Αλλά για να μη μηδενίζεται στην πράξη η ιδιαίτερη αξία της πολυετούς υπηρεσίας στο δημόσιο σχολείο.
Υπάρχει όμως ευθύνη και του συνδικαλισμού.
Η ΟΛΜΕ και οι συνδικαλιστικές παρατάξεις οφείλουν να μιλήσουν περισσότερο για την πραγματική ζωή του αναπληρωτή.
Όχι μόνο για τους πίνακες και τις γενικές διακηρύξεις, αλλά για τη στέγαση, τις μετακινήσεις, την οικονομική επιβάρυνση, την αδυναμία οικογενειακού προγραμματισμού και την ανάγκη για ένα σταθερό εργασιακό μέλλον.
Δεν αρκεί να λέμε ότι «στηρίζουμε τους αναπληρωτές».
Ο αναπληρωτής χρειάζεται να μπορεί να ζήσει.
Να μπορεί να νοικιάσει σπίτι.
Να μπορεί να κάνει οικογένεια.
Να ξέρει πού θα βρίσκεται τον επόμενο Σεπτέμβρη.
Να μπορεί κάποτε να βγάλει τη βαλίτσα από τη ζωή του.
Αυτό είναι και συνδικαλιστικό ζήτημα.
Δεν χρειάζεται ο ένας να χάσει για να κερδίσει ο άλλος
Η συζήτηση δεν πρέπει να μετατραπεί σε σύγκρουση μεταξύ ιδιωτικών εκπαιδευτικών και αναπληρωτών.
Ο ιδιωτικός εκπαιδευτικός δεν είναι ο αντίπαλος.
Ο αναπληρωτής δεν είναι ο αντίπαλος.
Το πρόβλημα είναι ένα σύστημα που δημιουργεί περιορισμένες μόνιμες θέσεις και βάζει χιλιάδες ανθρώπους να ανταγωνίζονται μεταξύ τους για αυτές.
Αν υπάρχουν πάγιες ανάγκες, να δημιουργηθούν μόνιμες θέσεις.
Αν πρέπει να αναγνωριστεί η ιδιωτική εμπειρία, να αναγνωριστεί.
Αλλά χωρίς να ακυρώνεται η πολυετής θητεία στο δημόσιο σχολείο.
Γιατί στο τέλος δεν μιλάμε μόνο για μόρια.
Μιλάμε για τον εκπαιδευτικό που περιμένει ένα μήνυμα.
Για εκείνον που δεν ξέρει αν τον Σεπτέμβρη θα βρίσκεται κοντά στην οικογένειά του ή εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά.
Για εκείνον που κάθε καλοκαίρι μαζεύει τα πράγματά του και κάθε φθινόπωρο ξεκινά ξανά.
Για εκείνον που έχει υπηρετήσει σε σχολεία όπου πολλοί δεν θα επέλεγαν να πάνε ούτε για λίγες μέρες.
Για έναν άνθρωπο που επί χρόνια στηρίζει το δημόσιο σχολείο, ενώ η δική του ζωή παραμένει σε αναμονή.
Και κάποια στιγμή δικαιούται να ρωτήσει:
«Και τα δικά μου χρόνια; Τα χρόνια που γύρισα την Ελλάδα για να υπηρετήσω το δημόσιο σχολείο, πού μετράνε;»
Η Πολιτεία πρέπει να απαντήσει.
Η ΟΛΜΕ πρέπει να απαντήσει.
Ο συνδικαλισμός πρέπει να απαντήσει.
Γιατί πίσω από κάθε αριθμό ενός πίνακα υπάρχει ένας άνθρωπος. Και πίσω από κάθε αναπληρωτή που κάθε Σεπτέμβρη φεύγει από το σπίτι του υπάρχει μια ολόκληρη ιστορία προσφοράς, κόπου και θυσίας.
Και αν οι βαλίτσες στις περιπλανήσεις των αναπληρωτών ταξιδεύουν για να «γεμίσουν» μόρια, η νομοθεσία που εφαρμόζεται στους νέους πίνακες τους τις «αδειάζει» από μόρια και στο τέλος τις αφήνει γεμάτες με κόπους και θυσίες.
Αυτό είναι έλλειψη σεβασμού.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου